Co to jest mikroplastik?
Mikroplastik \u2013 cz\u0105steczki tworzyw sztucznych o \u015brednicy mniejszej ni\u017c 5 mm. Mikroplastik powstaje w trakcie produkcji wielu produkt\u00f3w, mi\u0119dzy innymi opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci, elektroniki, samochod\u00f3w, zabawek, kart kredytowych, ubra\u0144, brokatu, pasty do z\u0119b\u00f3w czy krem\u00f3w z filtrem. Powstaje on r\u00f3wnie\u017c na skutek powolnej degeneracji tworzyw sztucznych, na przyk\u0142ad butelek PET.<\/p>\n
Mikroplastik rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 na mikroplastik pierwotny i mikroplastik wt\u00f3rny. Pierwotny to ju\u017c wyprodukowane, przy produkcji chocia\u017cby kosmetyk\u00f3w czy ubra\u0144, cz\u0105steczki w ma\u0142ych rozmiarach. Mikroplastik wt\u00f3rny powstaje w wyniku rozdrobnienia cz\u0105steczek z wi\u0119kszych produkt\u00f3w pochodzenia sztucznego. Za spraw\u0105 dzia\u0142ania r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, np. promieniowania UV, zmian temperatur, polimery s\u0105 degradowane i rozpadaj\u0105 si\u0119 na coraz to drobniejsze fragmenty. Cz\u0105steczki mniejsze ni\u017c 5 mm okre\u015bla si\u0119 mianem mikroplastiku, a wielko\u015bci poni\u017cej 1 \u00b5m jako nanoplastiki.<\/p>\n
Nanoplastik – w ci\u0105gu ostatnich lat naukowcy zacz\u0119li coraz cz\u0119\u015bciej u\u017cywa\u0107 terminu nanoplastiki przy opisywaniu cz\u0105stek mniejszych ni\u017c kilka mikrometr\u00f3w. Jedn\u0105 z przyczyn popularyzacji terminu jest fakt, \u017ce nanoplastiki s\u0105 zdecydowanie trudniejsze do odizolowania z otoczenia ni\u017c mikroplastiki. Zwraca si\u0119 te\u017c uwag\u0119 na to, \u017ce \u2013 dzi\u0119ki jeszcze mniejszemu rozmiarowi cz\u0105steczki \u2013 istnieje ryzyko wi\u0119kszej penetracji tkanek organizm\u00f3w ni\u017c w przypadku mikroplastik\u00f3w. W 2022 po raz pierwszy wykryto obecno\u015b\u0107 nanoplastiki na obu biegunach Ziemi<\/p>\n
Wyst\u0119powanie i zagro\u017cenia
Mikroplastik szczeg\u00f3lnie zagra\u017ca organizmom \u017cyj\u0105cym w morzach i oceanach. Jest zjadany przez \u017cyj\u0105ce tam zwierz\u0119ta i w ten spos\u00f3b podr\u00f3\u017cuje w g\u00f3r\u0119 \u0142a\u0144cucha pokarmowego. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nawet 700 gatunk\u00f3w stworze\u0144 jest nara\u017conych na zmiany w zachowaniu, obra\u017cenia narz\u0105d\u00f3w, a nawet \u015bmier\u0107 w wyniku kontaktu z mikroplastikiem. Np. u bezkr\u0119gowc\u00f3w wodnych drobinki tworzyw sztucznych zmniejszaj\u0105 apetyt, os\u0142abiaj\u0105 p\u0142odno\u015b\u0107, spowalniaj\u0105 rozw\u00f3j larw. U ryb mog\u0105 powodowa\u0107 strukturalne uszkodzenia jelit, w\u0105troby czy m\u00f3zgu, co zaburza r\u00f3wnowag\u0119 metaboliczn\u0105, zachowanie i p\u0142odno\u015b\u0107<\/p>\n
Cz\u0105steczki mikroplastiku wyst\u0119puj\u0105 w du\u017cych ilo\u015bciach na pla\u017cach, w piasku \u2013 na g\u0142\u0119boko\u015bci nawet kilkudziesi\u0119ciu centymetr\u00f3w. Naukowcy zaobserwowali r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mikroplastik wyst\u0119puje nawet w Arktyce w badanym przez nich sk\u0142adzie pokrywy lodowej. Jak wynika z najnowszych bada\u0144, cz\u0105steczki mikroplastiku s\u0105 zagro\u017ceniem nie tylko dla zwierz\u0105t \u017cyj\u0105cych w wodach. Przenoszone mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c przez owady, co oznacza, \u017ce mog\u0105 zalega\u0107 r\u00f3wnie\u017c w organizmach zwierz\u0105t \u017cywi\u0105cych si\u0119 owadami. Zanieczyszczenie gleby mikroplastikiem mo\u017ce powodowa\u0107 zaburzenie jej funkcjonowania i negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie kolejnych organizm\u00f3w
Ju\u017c w 2018 roku na osobach z Wielkiej Brytanii, Finlandii, W\u0142och, Holandii, Polski, Rosji i Austrii zosta\u0142o przeprowadzone badanie; w kale wszystkich uczestnik\u00f3w badania natrafiono na mikroplastik. Badacze sugeruj\u0105, \u017ce do cia\u0142 badanych przedosta\u0142 si\u0119 wraz z po\u017cywieniem. We wcze\u015bniejszych badaniach udowodniono obecno\u015b\u0107 mikroplastiku w wodzie butelkowanej, rybach oraz piwie.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default”][et_pb_column _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” type=”4_4″][et_pb_button button_text=”Wr\u00f3\u0107” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” button_url=”@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9saW5rX3VybF9wYWdlIiwic2V0dGluZ3MiOnsicG9zdF9pZCI6IjEyIn19@” _dynamic_attributes=”button_url” hover_enabled=”0″ sticky_enabled=”0″][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Co to jest mikroplastik?Mikroplastik \u2013 cz\u0105steczki tworzyw sztucznych o \u015brednicy mniejszej ni\u017c 5 mm. Mikroplastik powstaje w trakcie produkcji wielu produkt\u00f3w, mi\u0119dzy innymi opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci, elektroniki, samochod\u00f3w, zabawek, kart kredytowych, ubra\u0144, brokatu, pasty do z\u0119b\u00f3w czy krem\u00f3w z filtrem. Powstaje on r\u00f3wnie\u017c na skutek powolnej degeneracji tworzyw sztucznych, na przyk\u0142ad butelek PET. Mikroplastik rozr\u00f3\u017cnia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-218","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":271,"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218\/revisions\/271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wodanaturalna.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}